سبزی مورد علاقه من گاگله
“سلام” من یک جنوبی هستم البته جنوب غربی , همه همشهریای من با اسم گاگله آشنایی دارن اما خیلی از هموطن های من با اسم دیگر گاگله یعنی سیاهشور مصری، کاکُل یا هِدره یا گوگله بیشتر آشنایی دارن.خب طبیعیه هرجا گویش خودش رو داره.اولین باری که من با گاگله آشناشدم سیزه بدر بود سنم حول حوش 10 سال بود هروقت به طبیعت گردی میرفتیم دلم میخواست فقط در سبزه ها بدو بدو کنم و دنبال پروانه ها برم اما معمولا با کفشدوزک بدست برمیگشتم…در همین سیزده بدر بود که آقاجونم صدام زد و از من خواست که شبیه گیاهی که دستش بود براش بچینم.منم که بچه پرانرژی و کمی کنجکاو بودم با اشتیاق قبول کردم.گیاه خیلی پرشاخه برگی بود البته شاخه های جوانترش به راحتی با دست جدا میشد فقط اون ساقه پایینتر که قدیمیتر بود حالت چوبی پیداکرده بودن و کندنشون سختر بود . بعد چیدن رفتم کنار آقا جونم دیدم اون سبزی هارو شسته و داره میخوره, منم به تقلید از پدر گیاهی که دستم بود شستم و خوردم. مطمئنن مزش جدید بود و غیر قابل پیش بینی, آخه شـــــــــور بود،تا حالا ندیده بودم سبزی نمک داشته باشه. از آقا جونم اسم سبزی رو پرسیدم با لهجه شیرین جنوبی گفت اسمش “گاگله” ست.
حالا از نظر علمی و گیاه شناسی کمی این سبزی خوشمزه و مفید رو بررسی میکنیم.
گونهای از گیاهان گلدار از راسته میخک سانان خانواده تاج خروسیان (همخانواده اسفنجیان ) است.
این گیاه پایا، ایستاده با بوتههای انبوه درهم، با شاخههای بسیار منشعب بلند، سبز مایل به آبی یا کم و بیش متمایل به خاکستری است این گیاه بوتهای یکساله است که بهطور معمول تا ۳۰ سانتیمتر رشد میکند اما در بعضی شرایط محیطی گاه تا یکی دو متر هم قد میکشد. هنگام خشک شدن ساقه-چوب سبک، باریک و سستی دارد و پس از یک یا چند سال پوسیده و خاک میشود.
برگ-ساقه (تازه-جوشیده) آن برای ضدخارش بدن و رفع درد کلیه کاربرد دارد. نام محلی این گیاه در میان اهالی جنوب ایران کاکُل میباشد و در گویش لارستان(فارس) و رودبار جنوب(کرمان) به آن سمسیل میگویند و گیاهی نسبتاً شورمزه است.
رویشگاه اصلی آن کشورهای شرق دریای مدیترانه و از لیبی تا شبه جزیره عربستان و نیمه جنوبی ایران و شاخ آفریقاست.
گیاه کاکُل یا گاگله سرشار از سدیم و پتاسیم است که سدیم موجود شورمزه بودن این گیاه را بوجود میآورد و پتاسیم از افزایش فشارخون تا حد زیادی جلوگیری میکند.
هر فرد مبتلا به فشارخون بالا میتواند در هر وعده از 2 تا 3 گرم نمک استفاده کند که بهتر است نمک از وعدههای غذایی حذف شود و به جای آن سی گرم گیاه کاکل با غذا مصرف گردد که طعم شوری غذا حفظ شده و موجب افزایش فشارخون نشود.
افرادی که به فشارخون بالا مبتلا نیستند میتوانند در هر وعده به میزان 60 گرم از این گیاه به همراه غذا استفاده کنند.
از من به شما نصیحت حتما با ماست بخورید چون بسیار بسیار خوشمزه میشه….البته با کشک هم میشه از خشک شده این گیاه استفاده کرده طعم لذیذی به خوراک کشک بادمجان میده. در ضمن کسانی که بدنشون ید لازمه بهتره کنار داروهاشون از گیاه مورد علاقه من گاگله هم استفاده کنند….
بسیار زیبا و روان گیاه گاگله را معرفی کردی.
همچنین شرح نامهای مختلف گاگله در مناطق مختلف ایران و جهان که این گیاه رشد و نمو دارد.
خواص و علت شوری آن هم آموزنده بود.